Open Monumentendag in Hart van Noord-Holland

't oude hof Bergen — Open Monumentendag in Hart van Noord-Holland

Elk jaar beleven ruim 2 miljoen mensen het bijzondere Open Monumentendag weekend. In heel Nederland openen zo’n 5.500 monumenten gratis hun deuren en zijn er meer dan 1.500 leuke activiteiten voor jong en oud. Ook in Hart van Noord-Holland openen diverse prachtige monumenten speciaal voor jou hun deuren. Op 12 en 13 september 2026 vindt de 40ste editie plaats, met als thema ‘Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid'. Dit is de perfecte kans om dicht bij huis de rijke geschiedenis van onze regio te ontdekken, bijzondere gebouwen te bezoeken en de verhalen te horen die Hart van Noord-Holland zo uniek maken.

Wij delen op deze pagina een selectie van deelnemende monumenten in Hart van Noord-Holland. Voor het meest actuele en volledige overzicht verwijzen we je graag naar de officiële website van Open Monumentendag.

De rooms-katholieke Sint-Pancratiuskerk

De rooms-katholieke Sint-Pancratiuskerk

De rooms-katholieke Sint-Pancratiuskerk Castricum na de Reformatie Tijdens de Reformatie was de Castricumse bevolking in overgrote meerderheid rooms-katholiek gebleven, maar omstreeks 1567 moesten zij de oude dorpskerk wel aan de protestanten afstaan. In de eerste periode werden op zondagen in het geheim bijeenkomsten bij gelovigen thuis gehouden. In 1663 werd aan de Breedeweg een boerderij tot schuilkerk ingericht. Schuilkerkjes, het woord zegt het al, mochten niet als kerk herkenbaar zijn.

Landgoed Nijenburg

Landgoed Nijenburg

Landgoed Nijenburg is een prachtig landhuis waar de familie Van Foreest heeft gewoond. Het landgoed is omringd door een mooie vijver en een prachtig park. In de zomer worden er soms rondleidingen georganiseerd door Historisch Heiloo, waardoor bezoekers de kans krijgen om meer te leren over de rijke geschiedenis van dit bijzondere terrein.

Dorpskerk Grootschermer

Dorpskerk Grootschermer

De oorspronkelijke kerk van Grootschermer stortte in 1612 tijdens een hevige storm in. Er werd 5000 gulden voor de wederopbouw beschikbaar gesteld. Op 15 juni 1762 werd de eerste steen van de huidige Hervormde kerk gelegd door de vijfjarige zoon van de toenmalige predikant. De huidige kerk geldt als een typisch protestants gebouw van na de reformatie met een plattegrond als een rechthoek zonder onderbrekingen. Preekstoel, doophek en banken zijn loodrecht op de lengterichting van de zaal opgesteld. De kerk is toegankelijk voor mindervaliden en biedt plaats aan 170 personen.

Molen van Piet

Molen van Piet

De Molen van Piet werd gebouwd in 1769 voor het malen van graan tot meel. De molen dankt zijn naam aan de familie Piet, die inmiddels al vier generaties lang in de molen woont en werkt. Hoewel de molen zelf niet meer toegankelijk is voor bezoekers, blijft het een van de bekendste en meest geliefde monumenten van Alkmaar.

Landgoed het Oude Hof

Landgoed het Oude Hof

In het bos ten zuiden van de Eeuwigelaan staat Huize Hof van Bergen, beter bekend als het (Oude) Hof. Jonkheer Studler van Surck, Heer van Bergen, liet het gebouw neerzetten in de jaren na 1642. Het Hof te Bergen of ‘Oude Hof’ is de eerste buitenplaats in Nederland, die werd aangelegd in Frans-classicistische stijl, met kijklanen, zichtassen, vijvers, kattebergen en bomenrijen volgens een strikt geometrisch patroon (1643-1660).

Park Meerwijk

Park Meerwijk

Park Meerwijk werd aangelegd in 1918 en bebouwd met villa’s in de stijl van de Amsterdamse School. Deze expressionistische stroming in de bouwkunst gaf de architecten een grote mate van vrijheid bij het ontwerpen en baarde destijds internationaal opzien.

De Wimmenumermolen

De Wimmenumermolen

Deze Noordhollandse binnenkruier, die de 105ha grote Wimmenumerpolder bemaalt, werd gebouwd in 1774. Het is een der weinige poldermolens in de regio, die nog met een scheprad werkt en niet met een vijzel (schroefpomp), een innovatie die in de loop van de 19de eeuw verder op grote schaal is toegepast.

Hof van Sonoy

Hof van Sonoy

Op de plaats van het huidige Hof van Sonoy lag vroeger het Witte Hof of Sint Maria Magdalena Klooster. Het klooster kwam in 1572 in handen van de stad en het hof werd toen gebruikt om stedelingen onder te brengen die dakloos waren geworden, omdat hun huizen waren gesloopt voor de aanleg van de nieuwe stadsverdediging. Na het beleg werd het Hof verkocht aan Diederick van Sonoy, gouverneur van het Noorderkwartier, die hier enige jaren heeft gewoond. Sonoy had een sleutelrol in de overwinning op de Spanjaarden in 1573. Zijn naam is aan deze plek verbonden gebleven.

Stadhuis

Stadhuis

Het Stadhuis werd in 1509-1520 gebouwd in gotische stijl, compleet met slanke hoektoren met open peerspits. In 1911-1913 vond er een ingrijpende restauratie plaats onder leiding van de bekende architect Jan Stuyt (1868-1934). Bij die gelegenheid werd de voorgevel in moderne materialen maar volgens het oorspronkelijke model opgetrokken. Het Stadhuis heeft een aantal bezienswaardige vertrekken, waaronder de grote door Stuyt vormgegeven Raadzaal en de Polderkamer (kijk hier eens rond in de Polderkamer) met zijn 17de-eeuwse schouw in renaissance stijl.

Cultuurkoepel Heiloo

Cultuurkoepel Heiloo

De meeste mensen in de regio herkennen hem al van ver, het hoge groene kruis dat als een baken boven Heiloo uittorent. Sinds 2014 is de Cultuurkoepel Heiloo een multifunctioneel theater.

Hof van Kijk Uit

Hof van Kijk Uit

De hoofddoelstelling van het Hof van Kijk-Uit is een dagbesteding te bieden aan mensen met een beperking. Onze deelnemers zullen u hartelijk verwelkomen, bedienen en of heerlijke gerechten voor u bereiden. Uitsluitend door de inzet van vakkundige vrijwilligers wordt het mogelijk gemaakt om het Hof van Kijk-Uit draaiend te houden. Op ons zonovergoten duinterras omringd door diverse statige bomen, kunt u genieten van onze kleine menukaart. Indien het weer iets minder is, kunt u vertoeven in de gezellig ingerichte huiskamer van Jonkheer Gevers.

Geestmolen

Geestmolen

De Geestmolen is een achtkantige binnenkruier en is waarschijnlijk gebbouwd rond 1565. Hij bemaalde de 170ha grote Geestmolenpolder van de Egmondermeer op de Schermerboezem. In het begin van de jaren zestig is in deze polder de nieuwbouwwijk De Hoef verrezen en sindsdien heeft de molen geen vrije windvang meer. Uit vrijwel alle hoeken wordt de windtoevoer ernstig belemmerd.

Verhalenkamer Willibrordus

Verhalenkamer Willibrordus

Verhalenkamer Willibrordus voert haar bezoekers langs de vele verhalen over het verleden en het heden van de psychiatrie. Er is uiteraard specifiek aandacht voor de rijke geschiedenis van deze bijzondere locatie. Het Landgoed Willibrordus is al meer dan vijfentachtig jaar een bruisende plek; ‘gesticht’ aan de rand van het dorp, maar tegenwoordig opgenomen in het culturele en recreatieve hart van Heiloo! Daar waar psychiatrie vroeger geïsoleerd werd, is het vandaag de dag een onlosmakelijk onderdeel van de maatschappij en heeft betrekking op alle mensen.

Vooraanzicht van het witte, statige Museum Prins Hendrik de Zeevaarder

Museum Prins Hendrik de Zeevaarder

Het witte, paleisachtige gebouw is het voormalige tehuis voor oud-zeelieden: de Prins Hendrik Stichting, vernoemd naar zijn beschermheer. Zeelieden van heinde en verre maakten modelschepen en lieten voorwerpen achter van hun schip. Twee oorlogsmonumenten van de Koninklijke Paket Maatschappij (K.P.M.) gedenken 477 oorlogsslachtoffers. Via Hongkong, Jakarta en andere steden vonden zij hier hun uiteindelijke bestemming. Gebrandschilderde ramen verbeelden het leven van de zeeman van de wieg tot het graf.

Historisch Museum Heiloo

Historisch Museum Heiloo

De Historische Vereniging Heiloo beheert het Historisch Museum Heiloo gevestigd op het Landgoed Willibrordus aan de Kennemerstraatweg 464. Daar zijn vaste en wisselende exposities te bezoeken. Met tentoonstellingen, films, wandelingen, fietstochten, lezingen en eigen publicaties vertelt de vereniging de verhalen van vroeger en legt de link naar nu. De Historische Vereniging Heiloo is nauw verbonden aan Nijenburg, een van de best bewaarde buitenplaatsen van Noord-Holland, waar de gidsen regelmatig rondleidingen verzorgen.

Landgoed Duin en Bosch

Landgoed Duin en Bosch

Krankzinnigenzorg in Noord-Holland De eerste krankzinnigenwet van 1841 legde de provincies de verplichting op om voorzieningen te treffen voor huisvesting van krankzinnigen. In 1845 besloten Provinciale Staten om een provinciaal gesticht voor krankzinnigen te bouwen.

BroekerVeiling buitenkant veiling

Museum BroekerVeiling

Museum BroekerVeiling is niet zomaar een museum. In Broek op Langedijk vind je de oudste veiling ter wereld. Hier is het veilen bij afslag ontstaan. Dit was in 1887. Bijzonder: deze manier van veilen wordt nu bij alle grote veilingen toegepast. Duik in de geschiedenis en beleef bij binnen- en buitenmuseum BroekerVeiling hoe een groenteveiling ruim een eeuw geleden verliep. Kom naar het leukste museum van Nederland!

Sint Josephkerk

Sint Josephkerk

Deze kerk is op 1 januari 1910 in gebruik genomen. Het ontwerp is van de beroemde kerkenbouwers en leerlingen van P.J.H. Cuypers de gebroeders Margry. De kerk is geheel in neogotische stijl gebouwd, wat te zien is aan de plaatsing van de torens en de gewelven.

Grote Sint Laurenskerk

Grote Sint Laurenskerk

De Alkmaarse binnenstad telt twee middeleeuwse kerkgebouwen, een grote kerk op de hoek van Langestraat en Koorstraat, en een veel kleinere aan de Laat. De grootste van de twee werd al tijdens de bouw vanwege de grote omvang kortweg Grote Kerk genoemd, de kleinere, die van de Grote Kerk afhankelijk was, eerst Kapel en later Kapelkerk. De Grote Kerk is van oudsher niet alleen het grootste en hoogste kerkgebouw in Alkmaar, maar ook de kerk die door de eeuwen heen het meeste in aanzien heeft gestaan en die steeds weer alom als sieraad van de stad is geroemd. Hier leidde men vanouds bezoekers rond.

De Rank Kunstkerk Dijk en Waard

De Rank Kunstkerk Dijk en Waard

Etsen, litho’s en lino’s, fraaie doeken in olie- en acrylverf, houtsneden, foto’s, tekeningen, aquarellen, keramiek en uiteraard plastieken. Een fraaie collectie van meer dan duizend kunstwerken staat voor u klaar om uitgeleend te worden. De werken variëren van zuiver figuratief tot absoluut abstract. Voor bedrijven en particulieren met grote muren is er ruim voldoende werk van royale tot forse afmetingen en als u een wat bescheidener muuroppervlak heeft, is er ook heel veel keus. Bovendien kopen wij jaarlijks nieuwe kunstwerken aan en houden we de kwaliteit van de collectie hoog.

Het kleinste huisje van Schermerhorn

Het kleinste huisje van Schermerhorn

Het laatste tuindershuisje zoals er vele op het oude Schermereiland stonden. Eertijds woonden in dit soort huisjes huishoudens bestaande uit 10 en meer personen. Het huisje is ingericht met een collectie gebruiksvoorwerpen uit grootmoeders tijd. Zo is er nog een oorspronkelijke en volledig ingerichte bedstede. In het huisje staat verder een vitrine opgesteld met bodemvondsten uit de 16e en 17e eeuw. Op het erfje staan twee picknicktafels.

Accijnstoren

Accijnstoren

De Accijnstoren werd in 1622 gebouwd. De toren diende als kantoor: iedereen die goederen wilde invoeren, moest bij de Accijnstoren belasting betalen. De Accijnstoren heeft een nagenoeg vierkante plattegrond en is opgetrokken in baksteen met natuurstenen banden. Boven de trans (= omgang) verrijst een sierlijke houten toren met luidklok. De toren heeft een peervormige bekroning met vergulde bol en als windwijzer een binnenschip. De brug waar de toren deels op staat was ooit een draaibrug. Deze is in 1903 vervangen door een ophaalbrug.

Hofje van Splinter

Hofje van Splinter

Hofje van Splinter, gesticht in 1646 uit Margaretha Splinters erfenis, werd na haar dood verbouwd tot hofje voor 8 arme ongehuwde dames en heeft een charmante galerij met houten tongewelf.

Allemanskerk

Allemanskerk

De Protestantse Gemeente van Langedijk-Noord is een open, oecumenisch gezinde gemeente die haar inspiratie vindt in de Bijbelse verhalen. Het bijbelse verhaal wil zij zondag aan zondag gedenken en vieren. In deze wereld die gedomineerd wordt door gedoe over de ‘feiten’, bestaande machtsverhoudingen, vooroordelen en taalverarming, hoort zij in de Bijbelse verhalen een hoopvolle tegenstem.

Het Regthuis

Het Regthuis

Ken je de historie van het Regthuis in de Dorpsstraat in Oudkarspel? Oudkarspel was ooit eigendom van de graven van Holland-Henegouwen en Beieren. Jacoba van Beieren verhief Oudkarspel tot Vrije Heerlijkheid en rond 1430 kreeg het eigen rechtspraak. Daar hoort een Regthuis bij om recht te spreken dat werd gebouwd in 1618.

R.K. Kerk Sint Jan de Doper

R.K. Kerk Sint Jan de Doper

De parochie Sint Jan de Doper is de actieve Rooms-Katholieke geloofsgemeenschap van Langedijk. Het kerkgebouw staat in het midden van de bijna acht kilometer lange Dorpsstraat, die de dorpen Sint Pancras, Broek op Langedijk, Zuid-Scharwoude, Noord-Scharwoude en Oudkarspel met elkaar verbindt.

Kooger Kerk

Kooger Kerk

De Kooger Kerk is een cultureel ontmoetingscentrum voor de inwoners van Dijk en Waard en voor andere belangstellenden. In de kerk worden verschillende activiteiten georganiseerd, waaronder concerten, exposities en andere bijeenkomsten. Verder biedt de kerk ruimte voor het vieren van alle hoogtepunten uit het leven, van doop, huwelijk en jubilea tot aan een waardig afscheid uit dit bestaan.

Volkstuinenvereniging Langedijk

Volkstuinvereniging Langedijk

2024 is het jubileumjaar en bestaat de Volkstuindersvereniging Langedijk 50 jaar. Ongeveer 150 leden hebben hier een volkstuin die qua oppervlakte varieert van 100 tot 500 vierkante meter, met kassen en huisjes.

Hervormde Kerk

Nederlands Hervormde Kerk

De Hervormde kerk van Broek op Langedijk is een kerkgebouw uit de 15e eeuw gelegen aan de Dorpsstraat 72 in het Noord-Hollandse dorpje Broek op Langedijk. De kerk is in hoofdzaak gebouwd in de 16de eeuw. Het oudste gedeelte is het koor uit de 15de eeuw.

Sluis met Sluiswachterswoning

Sluis met Sluiswachterswoning

Wist u dat de bekende sluis in Broek beschermd is als gemeentelijk monument? De sluis is een prachtig resultaat van de beheersbare kunst van civiele techniek.

Molen De Kat

Molen De Kat

Molen De Kat is een molen in Uitgeest, die een belangrijke rol speelt in de geschiedenis en het erfgoed van het dorp. Deze molen, gebouwd in 1620, is een van de weinige overgebleven molens in de regio en heeft zijn functie door de jaren heen weten te behouden.

Gemaal Meldijk

Gemaal Meldijk

Gemaal Meldijk, gelegen midden in de dichtbebouwde omgeving van Uitgeest, vormt samen met de sluis en de wipbrug een prachtig en goed bewaard gebleven historisch complex. Het dak van het gemaal is voorzien van rode dakpannen, waarin de tekst "Gemaal Meldijk" is aangebracht, wat bijdraagt aan het unieke karakter van het gebouw. Het rechterdeel van het gemaal wordt tegenwoordig gebruikt als schilderschool, wat het gebouw een nieuwe, creatieve invulling geeft.

Onze Lieve Vrouw ter Nood Heiloo

Onze Lieve Vrouw ter Nood Heiloo

Onze Lieve Vrouw ter Nood in Heiloo, Noord-Holland, is de grootste Mariale bedevaartplaats van Nederland. Het heiligdom heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de late 14e eeuw. Een bijzonder element is de put in de voorhof van de Genadekapel, waarvan het water als heilzaam wordt beschouwd.

De Hutkoffer

De Hutkoffer

De Hutkoffer is een klein, historisch gebouw aan de Heerenweg 21 in Heiloo, waarschijnlijk het oudste woonhuisje van de plaats. Het werd oorspronkelijk gebouwd als een eenvoudige boeren- of visserswoning en heeft door de jaren heen verschillende functies gehad, waaronder kunst- en antiekhandel. Het pand dateert uit de 18e eeuw, werd in 1962 gerestaureerd en kreeg in 1967 de status van rijksmonument. Na een periode van leegstand werd het huisje in 2013 bestemd als glasatelier. De naam "De Hutkoffer" komt van de bewoner Jan Schut en het pand is tegenwoordig een belangrijk stukje lokale geschiedenis.

Landgoed Ter Coulster

Landgoed Ter Coulster

Landgoed Ter Coulster in Heiloo is een eeuwenoud parkbos met weilanden, theekoepel, ijskelder en oude stuifduinen. Dankzij beheer door eigenaren en vrijwilligers floreert de natuur, met o.a. roofvogels en een 200 jaar oude beukenlaan.

Regionaal Archief Alkmaar

Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar is het historische geheugen van Alkmaar en 9 andere gemeenten in de directe omgeving